Skąd wziął się strach przed piątkiem 13-tego?
Historia przesądu sięga średniowiecza. Jak informuje portal ofeminin.pl:
– To właśnie w piątek, 13 października 1307 roku, doszło do dramatycznych wydarzeń, które mogły ukształtować długowieczną nieufność do tej daty. Z rozkazu króla Francji Filipa IV Pięknego aresztowano członków zakonu templariuszy, oskarżając ich o liczne zbrodnie. Mimo braku winy, przywódcy zakonu zostali spaleni na stosie, a ostatni wielki mistrz – Jacques de Molay – tuż przed śmiercią rzucił klątwę na króla i papieża. Klątwa wydaje się być spełniona, gdyż obaj zmarli w ciągu roku. Pechowe konotacje liczby 13 i piątku mają również korzenie w chrześcijaństwie. To w piątek miał miejsce dramat ukrzyżowania Jezusa, a podczas ostatniej wieczerzy przy stole zasiadło trzynaście osób – Jezus i dwunastu apostołów, wśród których był Judasz, zdrajca Chrystusa.
Podkreśla się również znaczenie liczby 13 w numerologii. Serwis ciekawostkihistoryczne.pl wyjaśnia:
– Liczba 13 od dawna uchodzi za pechową w wielu kulturach. Symbolizowała niepełność i niestabilność, ponieważ następowała po liczbie 12, która oznaczała pełnię (12 miesięcy w roku, 12 znaków zodiaku). Przekroczenie tej liczby było postrzegane jako naruszenie harmonii.
Paraskewidekatriafobia – strach przed piątkiem 13-tego
Wspomniana nazwa paraskewidekatriafobia pochodzi od greckiego paraskevi (piątek) oraz dekatreis (trzynasty). „Fobia” oznacza strach. Termin ten opisuje lęk przed datą, która w ciągu roku może wystąpić od jednej do maksymalnie trzech okazji. Portal obcyjezykpolski.pl zaznacza:
– Określenie paraskewidekatriafobia odnosi się do 13. dnia miesiąca wypadającego w piątek, a triskaidekafobia do 13. dnia miesiąca zdarzającego się kiedy indziej i w ogóle do wszystkiego, co ma związek z liczbą 13.
Badania w Polsce pokazują, że przesąd jest wciąż obecny – interia.pl informuje:
– Aż 24% z pytanych osób odpowiedziało twierdząco na pytanie o to, czy zdarza im się zachować szczególną ostrożność w piątek 13-tego.
Kiedy w 2026 roku przypada piątek 13-tego?
Rok 2026 będzie wyjątkowy – piątki 13-tego pojawią się trzy razy:
- 13 lutego 2026
- 13 marca 2026
- 13 listopada 2026
Jak różne kraje postrzegają piątek 13-tego?
Niechętnie do piątku 13-tego podchodzą m.in. Brytyjczycy, Francuzi, Portugalczycy, Polacy, Estończycy, Irlandczycy oraz mieszkańcy krajów Beneluxu i Skandynawii (onet.pl).
Czy piątek 13-tego może przynieść szczęście?
Nie wszystkie przesądy są negatywne. Portal tvn.pl przekazuje przykłady tzw. „szczęśliwych znaków”:
– Szczególne szczęście w piątek trzynastego ma przynieść spotkanie kominiarza, co daje znak o rodzinnym szczęściu i korzystnym losie; znalezienie kwoty pieniędzy, co świadczyć ma o rychłym wzbogaceniu się; znalezienie czterolistnej koniczyny, którą należy umieścić w portfelu; znalezienie białego piórka; przybłąkanie się bezpańskiego psa lub kota, który od tej pory przegania wszelkiego pecha, smutki i nieszczęścia.
Piątek 13-tego w kulturze popularnej
W XX wieku data zyskała światową sławę dzięki literaturze i filmom. Jak wyjaśnia ciekawostkihistoryczne.pl:
– W 1907 roku ukazała się powieść Thomasa W. Lawsona Friday the Thirteenth, w której makler giełdowy wykorzystuje przesąd o pechowym dniu, aby wywołać panikę na giełdzie. Z kolei seria filmów grozy Piątek trzynastego z 1980 roku jeszcze bardziej wzmocniła negatywne skojarzenia związane z tą datą.
Zwykły dzień, jak codzień...
Piątek 13-tego od wieków budzi mieszane emocje – dla jednych jest symbolem pecha, dla innych okazją do zabawnych przesądów i drobnych rytuałów przynoszących szczęście. Termin paraskewidekatriafobia precyzyjnie opisuje lęk przed tą datą, która w 2026 roku pojawi się aż trzy razy. Historia, kultura i numerologia pokazują, że zarówno strach, jak i fascynacja tym dniem mają głębokie korzenie. Warto pamiętać, że niezależnie od przesądów, piątek 13-tego może być po prostu kolejnym dniem pełnym zwykłych codziennych szans i drobnych radości.
Komentarze (0)